Maslenitsa Festival

Maslenitsa, ofwel grof vertaald “Boter Week” is van oudsher een religieus feest om de gelovigen voor te bereiden op de vasten periode, net als carnaval in Nederland. Inmiddels wordt het vooral gezien als een Russische feest om de lange winter te verjagen en te hopen dat het snel lente zal worden.

In Moskou is op de grote pleinen van alles te doen. Paalklimmen sleetje rijden en pannenkoeken eten zijn onmisbare ingrediënten van dit feest.

Herkenbaar beeld

Dit beeld van de Nederlandse kunstenares Margriet van Breevoort, dat is te zien in het Leids Universitair Medische Centrum, is plotseling een hit geworden in Rusland. De Russen schijnen zichzelf te herkennen in dit monstertje. Ze hebben hem Zjdoen gedoopt, een verzonnen woord met de stam van het werkwoord zjdat, dat wachten betekent. Volgens een bekend politicoloog verbeeldt hij de ultieme Rus: Droevig, lui en traag, maar sympathiek.

De Zeven Zusters

Afgelopen weekend heb ik een rondje gemaakt langs de Zeven Zusters. Dit zijn zeven typische wolkenkrabbers in Moskou die na de Tweede Wereldoorlog als symbolen van macht zijn gebouwd in opdracht van  Jozef Stalin.

Hotel Ukraine aan de rivier

Hoofdkantoor van het Ministerie van Buitenlandse Zaken

De Russen zelf noemen de gebouwen gewoon Stalins Wolkenkrabbers en de term zeven zusters wordt in het Russisch helemaal niet gebruikt.

De Rode Poorten, voormalig Ministerie van Transport

Hotel Hilton Leningradskaja                         Kudrinskaja Plein

Woonflat aan de Kotelnitsjeskaja Kade

Hoofdgebouw Staatsuniversiteit Moskou (MGU)

Het 8ste zusje, het megalomane Paleis van de Sovjets, was gepland op de plek waar nu de Christus Verlosser Kathedraal staat en zou met 416 meter het hoogste gebouw ter wereld moeten worden, maar is nooit afgebouwd. De fundamenten liggen er wel nog.

Ook het 9e geplande zusje, het Zarjadje Gebouw hieronder, is nooit gebouwd.

Impressionisten

Sinds een paar maanden heeft Moskou een Museum van de Russische impressionisten. Het is gevestigd op het oude industriele complex “Bolsjewiek” aan de Leningradski Prospekt,  op de plek van Fabriek nr 3, waar sinds 1884 snoep, gebak, ijs en jam werd geproduceerd.

Nikolaj Tarkov, leerling van Korovin

Nu hangen er werken uit de privé collectie  van de Russische  miljonair en zakenman Boris Mints, eigenaar van een grote investeringsmaatschappij.

Nikolaj Doebovskoj – 1911

Het zijn vooral werken van leerlingen en navolgers van Konstantin Korovin en Valentin Serov, met hier en daar een  werk van de meesters zelf.

Alexander Gerasimov

Deze week was ook nog de tentoonstelling “Elegante Eeuw” te zien met schilderijen van de Russische schilder Elena Kiseleva (1878-1974), leerlinge van Ilja Repin, met prachtige warme kleuren.

Oud Nieuw Jaar

Op 14 januari hebben de Russen Stari Novi God, ofwel Oud Nieuw Jaar gevierd en daarmee is de wintervakantie nu echt afgelopen. Volgens de traditie mogen de kerstbomen nu pas worden afgebroken maar daar wordt, ook alweer volgens goed gebruik,  beslist geen haast mee gemaakt. Want wie wil nu die gezellige lichtjes kwijt als het buiten al om 4 uur gaat schemeren? Het Rode Plein is dus nog even feestelijk als een maand geleden.

Oud Nieuw Jaar markeert de jaarwisseling volgens de Juliaanse kalender in plaats van volgens de Gregoriaanse calendar die tegenwoordig wordt gebruikt. Tijdens de Sovjet-periode was het vieren van Oud Nieuw Jaar verboden en tegenwoordig viert meer dan de helft van de Russen deze feestdag weer.

 

 

 

Kroonjuwelen

Diep verborgen in de kelders van het Kremlin worden onder toezicht van het Ministerie van Financiën de Russische kroonjuwelen bewaard. Het is een heel gedoe om er binnen te komen, vanwege de strenge veiligheidsmaatregelen die op z’n Russisch worden uitgevoerd. Maar het is de moeite waard.

crown

De Russische Tsarenkroon, met bovenin een zeer zeldzame rode spinel, gemaakt voor Catharina II, is het pronkstuk van de collectie.

images-4

Deze Sjah Diamant was een bijzonder geschenk van de Sjah van Perzië aan de Russische Tsaar Nicolaas I in 1829, uit angst voor zware Russische sancties na de moord op de Russische diplomaat en schrijver Gribojedov in Teheran. De diamant is waarschijnlijk in 1450 (!) gevonden in een mijn in Andhra Pradesh (Centraal India) en is vele malen geroofd. De verschillende inscripties geven aan welke heerser de diamant in zijn bezit had.

images

De Orlov Diamant, zo groot als een half ei,  versiert de staats scepter, onderdeel van de Russische regalia. Deze diamant ging van handelaar tot handelaar en kwam plotseling te koop op een veiling in Amsterdam. Gregory Orlov, minnaar van Katharina de Grote, kocht de diamant voor 400 000 Florijnen om het hart van Katharina terug te winnen. Ze vond de diamant prachtig, noemde hem Orlov en liet een scepter maken waar hij in paste. Ze gaf Orlov wat paleizen cadeau, maar wees zijn affecties verder af.

images-2

In de collectie zijn ook ruwe diamanten, goudklompjes en juwelen te zien. Hierboven een broche gemaakt als miniatuur vaasje waar water in kon om een corsage stralend vers te houden.

Kant

dsc00985

Het Russische Museum voor decoratieve-, toegepaste- en volkskunst had dit jaar Kant en Broderie als thema voor hun grote tentoonstelling. Heel bijzonder waren de enorme manshoge kanten doeken met communistische taferelen uit het Sovjet-tijdperk. De doeken zijn uit een stuk gemaakt. Er werd door heel veel dames tegelijkertijd aan gewerkt.

dsc00997

In de tentoonstelling werd veel aandacht besteed aan het gebruik van kant in kleding door de eeuwen heen.

dsc01003De oorsprong van het kantklossen werd door de gids aan Nederland toegeschreven, ik dacht eigenlijk Vlaanderen, maar ik heb mijn mond maar gehouden ;-).

dsc00993dsc00994

 

Valenki – Russische vilt laarzen

Hieronder zie je typisch Russische laarzen van vilt. In het Russisch heten ze valenki (meervoud – 1 laars is een valenok).

dsc01093

In een piepklein museum (van één kamer) in Moskou wordt de geschiedenis en de productie van deze laarzen van vilt uitgeledsc01078gd.

dsc01089

Valenki  worden van oudsher van schapenwol gemaakt. De wol wordt uit elkaar geplukt en gekamd en daarna opgeruwd in onderstaande walsmachine.

dsc01079

Daarna krijgen de lappen wol de vorm van een grote sok en worden de twee lappen in heet water (80 graden) gelegd en steeds opnieuw gevouwen en gerold, totdat de twee panden aan elkaar vast zitten.

dsc01088

Door het hete water krimp de grote sok en wordt 2/3 keer zo klein. De gids laat hier een ‘sok’ en de uiteindelijke laars zien in een kindermaat (!).dsc01091dsc01100

Het kenmerk van Russische viltlaarzen is dat er nergens een naad zit! Ze worden uit een stuk gemaakt door zeer ervaren ‘meesters’. De opleiding van gezel tot meester duurt 5 jaar.

dsc01105

Inmiddels worden er ook valenki machinaal gemaakt. Op de foto is de laars links in de fabriek gemaakt en de laars rechts met de hand. De met de hand gemaakte laars is veel soepeler en zachter en draagt veel prettiger.

dsc01113

Naast het museum zit een winkel waar je handgemaakte valenki kunt kopen. De Russen dragen de valenki bij koud weer in de droge sneeuw. Zodra het buiten nat is dragen ze rubberen overschoenen (galoches) over de laarzen heen. Zou je dat niet doen dan krimpen je valenki zo een paar maten!

Otje wordt Ohsjenka

Op de kinderafdeling van een van de grootste boekenwinkels in Moskou ‘Dom Knigi’ staan op de plank van ‘sprookjes uit de hele wereld’ vijf deeltjes van Jip en Janneke, vertaald als Sasja en Masja.

dsc01058

dsc01057

En sinds kort is ook een ander boek van Annie M.G. Schmidt vertaald, Otje is Ohsjenka geworden. Het boek is mooi uitgegeven met de originele tekeningen van Fiep Westendorp. Ik ben heel benieuwd wat de Russische kinderen ervan vinden!

img_2672

img_2673

Hubba Bubba

Zonder ruitensproeier vloeistof met antivries kom je niet ver op de wegen in en om Moskou. Binnen no time zie je helemaal niets meer door je voorruit. Dus gebruikt iedereen liters van het spul dat gelukkig overal te koop is. Alleen jammer dat het altijd zo spiritusachtig ruikt. Maar daar heeft iemand iets op gevonden….ruitensproeier vloeistof met hubba bubba kauwgumgeur! Niet om op te drinken trouwens, zo’n verpakking zou binnen de EU vast verboden zijn.

Helden

Op de hoge, hoge daken zie je in Moskou geen Sinterklaas met zijn Pieten, maar stoere mannen die met gevaar voor eigen leven de daken sneeuw- en ijsvrij maken. Ze hebben geen enkele bescherming, zitten niet vast aan een touw en wagen zich op de gladde, schuine daken om de sneeuw en ijsbrokken naar beneden te gooien. Beneden op straat wordt meestal een rood-wit lintje gespannen en worden voetgangers naar de overkant gestuurd, zodat ze geen vallend ijs op hun hoofd krijgen. Dat dan weer wel.

dsc01053