Museum 1812

Op het Plein van de Revolutie, midden in Moskou, staat het Museum van de Vaderlandse (Patriottische) Oorlog van 1812. Dit museum gaat over de strijd tegen Frankrijk in 1812. Na de, in tactische zin onbesliste, slag bij Borodino op 7 september  1812 tegen generaal Koetoezov bereikte Napoleon op 14 september Moskou . (Deze slag heeft een prachtig eigen panorama museum in Moskou). Door de grote brand waardoor Moskou diezelfde dag werd verwoest en met de invallende winter kon Napoleon het grote Rusland niet veroveren. Hij wilde vrede sluiten met de  Russische tsaar. Maar Tsaar Alexander I ging niet op de vredesvoorstellen in en Napoleon werd gedwongen aan de terugtocht te beginnen.

Die terugtocht werd een legendarische marteling voor het sterk uitgedunde leger dat te kampen kreeg met honger, kou ( -30 graden), ziektes en achtervolgingen door Russische partizanen en kozakken.

Er bleef niets anders over, Napoleon verliet stilletjes zijn troepen, als boer verkleed in DEZE slee, en keerde naar Parijs terug.

Het museum laat heel veel goed bewaarde authentieke objecten zien (hetgeen lang niet altijd het geval is in Russische musea waar je vaak van de ene kopie naar de andere loopt). Door alle schilderijen, kaarten, vlaggen, beelden, uniformen, medailles, wapens en huisraad krijg je een heel goed beeld van dit spannende jaar in de Russische geschiedenis.Sleutels van veroverde steden.

Slopen

De president heeft eind februari de sloop aangekondigd van alle naoorlogse flatblokken in Moskou, die in de volksmond “chroesjtsjovka’s” genoemd worden. Deze 5 verdiepingen tellende pre-fab flats werden in de jaren 50 en 60 gebouwd om de woningnood na de oorlog op te lossen en ze zijn genoemd naar de toenmalige leider van het land Nikita Chroesjtsjov.

Op dit moment wonen nog zo’n 1,6 miljoen Moskovieten in de flats, die redelijk in het centrum van de stad staan zodat de bewoners overal gemakkelijk kunnen komen. Voor velen is het hun enige eigendom en vaak ook de enige bron van inkomsten, omdat de kamers verhuurd kunnen worden. Nog steeds wonen er vaak meerdere families in 1 appartement. Sommige blokken zijn in goede staat, andere niet. Maar volgens de president zijn ze allemaal rijp voor de sloop.


Volgens de burgemeester van Moskou is de sloop eind 2018 gereed. Bewoners van de flats worden door de overheid geherhuisvest, meestal naar iets ruimere flats ver buiten het centrum. Uiteraard zijn veel bewoners het daar niet mee eens. De flats zijn hun (zeer moeilijk verworven) eigendom en ze willen helemaal niet uit het centrum weg. Het rommelde een beetje, de bewoners voelden zich niet gehoord, daar moest de burgemeester iets op verzinnen.

Vandaag las ik dan ook een bericht dat de burgemeester een enquete gaat houden onder de bewoners van de Chroesjtsjovka’s en daarna “wordt er gestemd over de lijst met de te slopen panden”. Niemand weet wat dat precies betekent, maar het is weer even rustig. Ik ben benieuwd hoe dit afloopt…

Sterrenstad

In de buurt van het stationnetje Tsiolkovskaja, op ruim een uur treinen vanuit Moskou, ligt in ‘the middle of nowhere’  Zvjozdny Gorodok ofwel sterrenstadje. Hier ligt het Kosmonauten trainingscentrum ‘Joeri Gagarin’. (De Russen noemen astronauten kosmonauten). Dit is een kunstmatig aangelegd woon- en werkcentrum, waar Russische en Internationale astronauten tijdens hun verblijf getraind worden voor hun missies naar het International Space Station (ISS).

In de Sovjettijd was Sterrenstad een uiterst geheime luchtmachtbasis, die op geen enkele kaart te vinden was.

Met de plannen van de Sovjet-Unie om mensen de ruimte in te sturen, ontstond in 1960 de behoefte aan een trainingscentrum voor toekomstige kosmonauten. Sterrenstad werd gesticht als woonplaats voor de kosmonauten en hun families en voor de werknemers en hun families, die nodig waren voor het laten draaien van de trainingsfaciliteiten. De families mochten gewoon blijven wonen in Sterrenstad, ook al was de kosmonaut inmiddels gepensioneerd of verongelukt. Zo wonen er nog steeds nazaten van Joeri Gagarin in het dorp.

Op het terrein staan alle trainingsfaciliteiten voor de astronauten, zoals hierboven de grootste centrifuge ter wereld om te oefenen met G-krachten. En verder ook simulatoren van de Sojoez capsule en delen van het ISS waar de astronauten allerlei (nood)situaties kunnen oefenen.

We werden rondgeleid door Oleg, die zelf ook getraind was als kosmonaut en prachtige verhalen kon vertellen uit de praktijk.

Russische specialiteiten in ruimtevoedsel.

Ook de Nederlander Andre Kuipers heeft 2x een trainingsprogramma gevolgd in Sterrenstad voor zijn missies naar het ISS in 2004 en 2011 en was makkelijk terug te vinden op de muur met alle astronauten die in Sterrenstad getraind zijn.

Pasjkov Huis

Op de heuvel tegenover het Kremlin ligt het Pashkov huis. Dit landhuis werd rond 1790 gebouwd als residentie voor Pjotr Pasjkov, een hoge officier. Het ontwerp wordt toegeschreven aan Vasili Bazjenov, maar helemaal zeker is dat niet, alle tekening zijn verloren gegaan bij een brand.

Op de foto zie je de ingang. De achterkant van het huis ligt pal tegenover het Kremlin. Stalin vond dat een belediging (…) en liet aan de achterkant een nep ingang maken met een enorme trap, zodat het lijkt alsof dat de voorkant is, maar het is helemaal geen ingang 🙂

In 1862 werd de bibliotheek van het Roemjantsev Museum in het huis gehuisvest, waar onder andere de schrijver Lev Tolstoj graag kwam. Na de Russische Revolutie werd het Pasjkov huis staatseigendom en werd het onderdeel van de Lenin Bibliotheek.

Door de bouw van het metrostation Borovietskaja werd het huis zeer zwaar beschadigd. De overheid begon met een renovatie, die door geld gebrek al gauw tot stilstand kwam. Klaarblijkelijk werd de metrotunnel in die tijd gebruikt om boeken onder de grond naar het hoofdgebouw van de bibliotheek te transporteren.

 

Pas in 2007 werd het Pasjkov Huis uiteindelijk gerestaureerd met behulp van particuliere fondsen. De enorme balzaal, met uitzicht op het Kremlin, is nog nooit gebruikt voor een bal. Wel worden er af en toe besloten concerten gegeven.

.

 

 

 

 

8 maart

Vandaag is het Internationale Vrouwendag. Er wordt vaak gesteld dat de viering van 8 maart terug is te voeren op stakingen van textielarbeidsters in New York op 8 maart 1908. Zij gingen de straat op om te demonstreren voor betere werkomstandigheden.
Maar hier in Rusland is het duidelijk dat 8 maart teruggaat op de grote vrouwenstaking en demonstraties voor gelijke rechten op 8 maart 1917 in St. Petersburg, het begin van de Russische Revolutie, precies 100 jaar geleden.

8 maart wordt in Rusland groots gevierd.  Alle vrouwen worden vandaag in het zonnetje gezet met (extreem dure) bloemen en chocolade. Misschien  is dat wel omdat de Russische man eens per jaar een heleboel goed te maken heeft voor de rest van het jaar…

Afgelopen maand is hier (met een overweldigende meerderheid) een nieuwe wet aangenomen waarin het slaan van gezinsleden niet langer een misdrijf maar een overtreding is, die kan worden afgedaan met een boete. Het moet dan gaan om ‘lichte vormen van geweld’ en een eerste vergrijp, maar in een land waar 40% van het geweld in huiselijke kring plaatsvindt is dit een onbegrijpelijk signaal.

Hokjes

Wie wel eens met de Moskouse metro heeft gereisd is het vast opgevallen, onderaan iedere roltrap staat een glazen hokje.

In dat hokje van 1×1 meter zit een ‘roltrapbewaker.’

De roltrapbewaker zit achter een scherm met videobeelden van de bewakingscamera’s en is ‘gewapend’ met een microfoon.  Aan hen de taak om passagiers (agressief schreeuwend) te wijzen op de vele geldende gedragsregels (en om een beetje bij te slapen).

Afgelopen week is bekend geworden dat de taak van roltrapbewaker per 1 april wordt opgeheven. De onderhoudsmedewerkers zullen voortaan een oogje in het zeil houden bij de 649 roltrappen.

Dat betekent dat een grote groep gepensioneerden, die hun pensioen aanvulden met het baantje als roltrapbewaker, er ongeveer 200 Euro per maand op achteruit gaan en dat Moskou weer een typisch fenomeen kwijtraakt.

Maslenitsa Festival

Maslenitsa, ofwel grof vertaald “Boter Week” is van oudsher een religieus feest om de gelovigen voor te bereiden op de vasten periode, net als carnaval in Nederland. Inmiddels wordt het vooral gezien als een Russische feest om de lange winter te verjagen en te hopen dat het snel lente zal worden.

In Moskou is op de grote pleinen van alles te doen. Paalklimmen sleetje rijden en pannenkoeken eten zijn onmisbare ingrediënten van dit feest.

Herkenbaar beeld

Dit beeld van de Nederlandse kunstenares Margriet van Breevoort, dat is te zien in het Leids Universitair Medische Centrum, is plotseling een hit geworden in Rusland. De Russen schijnen zichzelf te herkennen in dit monstertje. Ze hebben hem Zjdoen gedoopt, een verzonnen woord met de stam van het werkwoord zjdat, dat wachten betekent. Volgens een bekend politicoloog verbeeldt hij de ultieme Rus: Droevig, lui en traag, maar sympathiek.

De Zeven Zusters

Afgelopen weekend heb ik een rondje gemaakt langs de Zeven Zusters. Dit zijn zeven typische wolkenkrabbers in Moskou die na de Tweede Wereldoorlog als symbolen van macht zijn gebouwd in opdracht van  Jozef Stalin.

Hotel Ukraine aan de rivier

Hoofdkantoor van het Ministerie van Buitenlandse Zaken

De Russen zelf noemen de gebouwen gewoon Stalins Wolkenkrabbers en de term zeven zusters wordt in het Russisch helemaal niet gebruikt.

De Rode Poorten, voormalig Ministerie van Transport

Hotel Hilton Leningradskaja                         Kudrinskaja Plein

Woonflat aan de Kotelnitsjeskaja Kade

Hoofdgebouw Staatsuniversiteit Moskou (MGU)

Het 8ste zusje, het megalomane Paleis van de Sovjets, was gepland op de plek waar nu de Christus Verlosser Kathedraal staat en zou met 416 meter het hoogste gebouw ter wereld moeten worden, maar is nooit afgebouwd. De fundamenten liggen er wel nog.

Ook het 9e geplande zusje, het Zarjadje Gebouw hieronder, is nooit gebouwd.

Impressionisten

Sinds een paar maanden heeft Moskou een Museum van de Russische impressionisten. Het is gevestigd op het oude industriele complex “Bolsjewiek” aan de Leningradski Prospekt,  op de plek van Fabriek nr 3, waar sinds 1884 snoep, gebak, ijs en jam werd geproduceerd.

Nikolaj Tarkov, leerling van Korovin

Nu hangen er werken uit de privé collectie  van de Russische  miljonair en zakenman Boris Mints, eigenaar van een grote investeringsmaatschappij.

Nikolaj Doebovskoj – 1911

Het zijn vooral werken van leerlingen en navolgers van Konstantin Korovin en Valentin Serov, met hier en daar een  werk van de meesters zelf.

Alexander Gerasimov

Deze week was ook nog de tentoonstelling “Elegante Eeuw” te zien met schilderijen van de Russische schilder Elena Kiseleva (1878-1974), leerlinge van Ilja Repin, met prachtige warme kleuren.