Categorie archief: Buiten Moskou

Russische bard

De gitarist op de foto hieronder is Bulat Okoedzjava (1924 – 1997)Hij was een  dichter en singer-songwriter van Georgisch-Armeense afkomst en een van de beroemdste barden uit de Sovjet periode. Hij schreef  gedichten die hij zelf voorzag van hele simpele akkoorden (hij had helemaal geen muzikale opleiding) en die hij ook voornamelijk zelf zong.

Zijn teksten waren nooit openlijk tegen het Sovjet regime gekeerd, maar vaak net op het randje. De Sovjet autoriteiten lieten hem zodoende wel optreden, maar gaven geen toestemming voor officiële opnames van zijn muziek. Zijn eerste plaat werd daarom in Frankrijk opgenomen, maar in de Sovjet-Unie werden zijn liedjes overal via cassettebandjes verspreid en geluisterd.

Okoedzjava had een kleine datsja in Peredelkino, een kunstenaarsdorp, een half uurtje (met de trein) buiten Moskou. Deze datsja staat er nog steeds en huisvest een klein museum ter nagedachtenis aan de beroemde bard. Zijn zelf verbouwde werkkamer (was oorspronkelijk een veranda) hangt en staat vol met herinneringen aan vrienden en (beroemde) collega’s. Ook hangen er tientallen klokjes die hij verzamelde en die vrolijk tingelen als de wind erlangs strijkt. Ik was een van de laatste bezoekers, de datsja wordt binnenkort gesloten voor publiek en gerenoveerd. Hopelijk blijft de artistieke sfeer van het houten huisje met overal gaten en kieren ook na de renovatie behouden.

Tsjaikovski in Klin

In Rusland wordt over het algemeen heel goed gezorgd voor de nalatenschap van nationale helden. Overal vind je standbeelden van staatsmannen en militairen, maar (gelukkig) ook van schrijvers, dichters, componisten, acteurs en ga zo maar door. Ook zijn er veel huizen gewijd aan de nagedachtenis van een held, ook al heeft deze er maar een paar maanden gewoond. Dat is ook het geval in het plaatsje Klin, waar een landhuis staat waarin de beroemde componist Pjotr Tsjaikovski de laatste zomer van zijn leven (1893, hij werd slechts 53 jaar) heeft doorgebracht. 

  

Hij heeft op deze prachtige plek zijn 6e Symfonie ‘Pathétique’ geschreven en laatste versie van de ‘De Notenkraker’ helemaal gecontroleerd en gefinaliseerd.

 

Op bezoek bij Alexander Blok

  Dit landhuis staat in Sjachmatovo, een plaatsje zo’n 60 km ten noordwesten van Moskou. Hier bracht de dichter Alexander Blok (1880-1921) bijna alle zomers door tot 1916.  Hij trouwde met zijn buurmeisje Ljoeba, een dochter van Dimitri Mendelejev, grondlegger van het periodiek systeem, die een eindje verderop zijn zomerhuis had.  
    

Blok stond bekend als een onverbeterlijke rokkenjager. Maar zijn ideale liefde bleef zijn vrouw aan wie hij een serie beroemde gedichten opdroeg.

 

In Nederland staat in Leiden een gedicht van Alexander Blok op de muur in de Thorbecke straat.  Hieronder een Engelse vertaling van de tekst.

“The night, the street, the lantern, the drugstore…” (1912)

Some night and street, some chemist’s lantern
Is bringing senseless weary light.
Well, nothing changes, that’s one pattern,
Live extra twenty-five and find.

You die to start a life all over,
All things repeat as did before.
That night, cold waters at quay border,
That light, that street, that chemist’s store.

Translated by Alexei Parphyonov

Toeristen in Sergiev Posad

Vorige week was ik in Sergiev Posad (voorheen Zagorsk) een van de steden van de Gouden Ring om het Drievuldigheidsklooster van de Heilige Sergius te bekijken. Dit kloostercomplex is in 1345 gesticht door Sergius en heeft vele stormen doorstaan.

    

Ik was niet bepaald de enige bezoeker. Grote groepen Aziatische toeristen die met busladingen tegelijk achter het vlaggetje van de reisleider aandrentelden en Russische pelgrims uit het hele land bevolkten het terrein van het klooster.

Het traditionele Russische brooddrankje ‘kvas’ werd gretig gedronken bij de mobiele ‘bron’ en heel veel mensen vulden flessen met water uit de heilige bron midden op het terrein onder de koepel voor de bronkapel.

  

 In dit eenvoudige graf ligt Boris Godoenov, het graf bevond zich eerst in de kathedraal, maar is uiteindelijk buiten terecht gekomen. 

Hierboven de  iconostase in de Maria Hemelvaart kathedraal, de hoofdkerk van het klooster met de blauwe en gouden koepels.

Uiteraard ontbrak in dit belangrijke godsdienstige centrum ook de winkel in godsdienstige artikelen niet!

 

Sterrenstad

In de buurt van het stationnetje Tsiolkovskaja, op ruim een uur treinen vanuit Moskou, ligt in ‘the middle of nowhere’  Zvjozdny Gorodok ofwel sterrenstadje. Hier ligt het Kosmonauten trainingscentrum ‘Joeri Gagarin’. (De Russen noemen astronauten kosmonauten). Dit is een kunstmatig aangelegd woon- en werkcentrum, waar Russische en Internationale astronauten tijdens hun verblijf getraind worden voor hun missies naar het International Space Station (ISS).

In de Sovjettijd was Sterrenstad een uiterst geheime luchtmachtbasis, die op geen enkele kaart te vinden was.

Met de plannen van de Sovjet-Unie om mensen de ruimte in te sturen, ontstond in 1960 de behoefte aan een trainingscentrum voor toekomstige kosmonauten. Sterrenstad werd gesticht als woonplaats voor de kosmonauten en hun families en voor de werknemers en hun families, die nodig waren voor het laten draaien van de trainingsfaciliteiten. De families mochten gewoon blijven wonen in Sterrenstad, ook al was de kosmonaut inmiddels gepensioneerd of verongelukt. Zo wonen er nog steeds nazaten van Joeri Gagarin in het dorp.

Op het terrein staan alle trainingsfaciliteiten voor de astronauten, zoals hierboven de grootste centrifuge ter wereld om te oefenen met G-krachten. En verder ook simulatoren van de Sojoez capsule en delen van het ISS waar de astronauten allerlei (nood)situaties kunnen oefenen.

We werden rondgeleid door Oleg, die zelf ook getraind was als kosmonaut en prachtige verhalen kon vertellen uit de praktijk.

Russische specialiteiten in ruimtevoedsel.

Ook de Nederlander Andre Kuipers heeft 2x een trainingsprogramma gevolgd in Sterrenstad voor zijn missies naar het ISS in 2004 en 2011 en was makkelijk terug te vinden op de muur met alle astronauten die in Sterrenstad getraind zijn.

Vilnius

Afgelopen weekend was ik in Vilnius, de hoofdstad van Litouwen, op zo’n 2 uur vliegen vanuit Moskou. Het prachtig gerestaureerde historische centrum staat vol met kerken en kloosters in allerlei soorten en maten.

dsc00836      dsc00863dsc00871       dsc00878

Het eeuwenoude Gediminas Kasteel boven op een heuvel werd omringd door prachtige herfstkleuren en het uitzicht over de stad en de rivier de Neris was prachtig.
dsc00862    dsc00858

dsc00860

dsc00865

Boven op een van de heuvels staan 3 witte kruisen. Deze kruisen, die net als het land zelf een roerige geschiedenis achter de rug hebben, symboliseren voor de Litouwers rouw en hoop.

dsc00869

Het KGB museum, of eigenlijk het Museum voor Genocide Slachtoffers, dat is gevestigd in het oude KGB hoofdkwartier waar zich verschrikkelijke gruwelen hebben afgespeeld was zeer indrukwekkend.

dsc00833

dsc00832