Categorie archief: cultuur

Novodevitsji begraafplaats

Naast het Novodevitsji klooster ligt de beroemdste begraafplaats van Moskou. Hier liggen vele schrijvers, musici, dichters, acteurs, politici en wetenschappers, veelal ‘helden van de Sovjet-Unie’, begraven. Omdat in de Sovjet periode kruisen op de graven verboden waren zie je vele bijzondere grafmonumenten. Ik was er deze week op een zeer regenachtige dag.

Boris Jeltsin, 1e president van de Russische Federatie.

  Nikita Chroesjtsjov, leider USSR, na Stalin.                 Alexander Lebed, militair, veiligheidsadviseur.

Galina Oeljanova, prima-ballerina.

David Oistrach, violist

 

Mstislav Rostropovitsj, cellist en zijn vrouw Galina Visjnevskaja, opera zangeres

      Nikolaj Gogol, schrijver.                                                                           Anton Tsjechov, schrijver.

Vladimir Giljarovski, schrijver en journalist.             Fedor Sjaljapin, opera zanger.

Vasnetsov Huis

 

Viktor Vasnetsov (1848 – 1926) was van huis uit schilder maar hij ontwierp in 1894 zijn eigen huis. Dit huis is een van de weinig overgebleven houten huizen in Moskou, is nu een museum en staat letterlijk ingeklemd tussen twee enorme flatgebouwen.

Vasnetsov was zeer veelzijdig. Hij schilderde iconen, fresco’s, portretten, sprookjestaferelen en landschappen. Hij ontwierp de meubels in zijn huis, de nieuwe muts voor de Russische soldaten en de façade van de Tretjakov Galerij.

Vasnetsov schilderde naar verluid het allerliefst sprookjestaferelen. Hierboven de Russische versie van “De Schone Slaapster”. Hij heeft 10 jaar aan dit doek gewerkt en hij heeft het net voor zijn dood in 1926 afgemaakt en gesigneerd.  Dit enorme schilderij heeft het atelier op de zolder van zijn huis nooit verlaten en is daar nu te zien voor het publiek.

Pasjkov Huis

Op de heuvel tegenover het Kremlin ligt het Pashkov huis. Dit landhuis werd rond 1790 gebouwd als residentie voor Pjotr Pasjkov, een hoge officier. Het ontwerp wordt toegeschreven aan Vasili Bazjenov, maar helemaal zeker is dat niet, alle tekening zijn verloren gegaan bij een brand.

Op de foto zie je de ingang. De achterkant van het huis ligt pal tegenover het Kremlin. Stalin vond dat een belediging (…) en liet aan de achterkant een nep ingang maken met een enorme trap, zodat het lijkt alsof dat de voorkant is, maar het is helemaal geen ingang 🙂

In 1862 werd de bibliotheek van het Roemjantsev Museum in het huis gehuisvest, waar onder andere de schrijver Lev Tolstoj graag kwam. Na de Russische Revolutie werd het Pasjkov huis staatseigendom en werd het onderdeel van de Lenin Bibliotheek.

Door de bouw van het metrostation Borovietskaja werd het huis zeer zwaar beschadigd. De overheid begon met een renovatie, die door geld gebrek al gauw tot stilstand kwam. Klaarblijkelijk werd de metrotunnel in die tijd gebruikt om boeken onder de grond naar het hoofdgebouw van de bibliotheek te transporteren.

 

Pas in 2007 werd het Pasjkov Huis uiteindelijk gerestaureerd met behulp van particuliere fondsen. De enorme balzaal, met uitzicht op het Kremlin, is nog nooit gebruikt voor een bal. Wel worden er af en toe besloten concerten gegeven.

.

 

 

 

 

Maslenitsa Festival

Maslenitsa, ofwel grof vertaald “Boter Week” is van oudsher een religieus feest om de gelovigen voor te bereiden op de vasten periode, net als carnaval in Nederland. Inmiddels wordt het vooral gezien als een Russische feest om de lange winter te verjagen en te hopen dat het snel lente zal worden.

In Moskou is op de grote pleinen van alles te doen. Paalklimmen sleetje rijden en pannenkoeken eten zijn onmisbare ingrediënten van dit feest.

Impressionisten

Sinds een paar maanden heeft Moskou een Museum van de Russische impressionisten. Het is gevestigd op het oude industriele complex “Bolsjewiek” aan de Leningradski Prospekt,  op de plek van Fabriek nr 3, waar sinds 1884 snoep, gebak, ijs en jam werd geproduceerd.

Nikolaj Tarkov, leerling van Korovin

Nu hangen er werken uit de privé collectie  van de Russische  miljonair en zakenman Boris Mints, eigenaar van een grote investeringsmaatschappij.

Nikolaj Doebovskoj – 1911

Het zijn vooral werken van leerlingen en navolgers van Konstantin Korovin en Valentin Serov, met hier en daar een  werk van de meesters zelf.

Alexander Gerasimov

Deze week was ook nog de tentoonstelling “Elegante Eeuw” te zien met schilderijen van de Russische schilder Elena Kiseleva (1878-1974), leerlinge van Ilja Repin, met prachtige warme kleuren.

Kant

dsc00985

Het Russische Museum voor decoratieve-, toegepaste- en volkskunst had dit jaar Kant en Broderie als thema voor hun grote tentoonstelling. Heel bijzonder waren de enorme manshoge kanten doeken met communistische taferelen uit het Sovjet-tijdperk. De doeken zijn uit een stuk gemaakt. Er werd door heel veel dames tegelijkertijd aan gewerkt.

dsc00997

In de tentoonstelling werd veel aandacht besteed aan het gebruik van kant in kleding door de eeuwen heen.

dsc01003De oorsprong van het kantklossen werd door de gids aan Nederland toegeschreven, ik dacht eigenlijk Vlaanderen, maar ik heb mijn mond maar gehouden ;-).

dsc00993dsc00994

 

Hollands Huisje

Op het landgoed Kuskovo staat sinds 1749 een Hollands Huisje, of beter gezegd de Russische interpretatie daarvan. De muren zijn van boven tot onder betegeld met Delfts blauwe tegeltjes, de kamers schijnen in de Sovjet tijd regelmatig als filmdecor gediend te hebben.


Helaas hebben ze de buitenkant beschilderd alsof het bakstenen zijn in plaats van daadwerkelijk bakstenen te gebruiken.

Maslenitsa – Boterweek

Deze week vieren de Russen Maslenitsa. Het is een oude traditie waarmee  (hopelijk!) het einde van de winter wordt gemarkeerd. Voor gelovigen is  het ook de laatste week voor de lange periode van vasten tot Orthodox Pasen, dat dit jaar pas op 1 mei valt .  resize-img.phpTijdens  Maslenitsa worden enorme hoeveelheden kleine pannenkoeken, ofwel blini (блины),  verorberd. In de aanloop naar de vasten mag al geen vlees meer worden gegeten, maar nog wel zuivelproducten. Misschien is daar ook het woord Maslenitsa, dat boterfeest of vetfeest betekent, van afgeleid.

moskou-maslenitsa3

Traditioneel wordt op de laatste dag van de boterweek een grote pop van stro, het symbool van de winter, verbrand. En dat gaat (natuurlijk) gepaard met muziek en dans, vreugdevuren, wodka en blini, sneeuwgevechten en  de laatste ritjes met de slee.

In de film “The Barber of Siberia” met Nikita Michalkov zit een mooie scene over de viering van Maslenitsa in het Moskou van de 19e eeuw. Kijk maar!

 

 

100 jaar Russische mode

IMG_1092Deze winter heb ik een bijzondere tentoonstelling over mode gezien in een van de paviljoens van het grote tentoonstellingsgebied VDNCHa. De kostbare collectie van Alexander Vasilyev laat kleding, schoenen  en accessoires zien  van de  bovenlaag van de Russische bevolking van de afgelopen 100 jaar.  Je kunt de geschiedenis van Rusland zien aan de kwaliteit (of het ontbreken daarvan) van de gebruikte materialen. 2 revoluties, 2 wereldoorlogen, de opkomst en de ondergang van de Sovjet-Unie, het is allemaal te zien, als je het wilt zien natuurlijk.  Mijn gids ziet echter alleen terugkerende patronen, ‘veranderende silhouetten’ en jurken van beroemde Russische actrices, zangeressen en ballerina’s .

IMG_1046IMG_1041

IMG_1062IMG_1063

Veel bont, hierboven chimpansee (!) bont en vossenbont.

IMG_1053

IMG_1068 IMG_1074

Heel herkenbaar jaren ’50 en een namaak Chanelpakje.

 

 

IMG_1079 IMG_1084

Jurk van theedoeken in de jaren ’90.

 

IMG_1088

IMG_1090

Russische filmklassiekers

De beroemde en zeer geliefde Russische filmregisseur, Eldar Rjazanov, is gisteren hier in Moskou overleden. Hij werd 88 jaar.

1448853182_eldar-ryazanov-y1h

Rjazanov maakte vanaf  de jaren zestig van de vorige eeuw  enorm populaire, licht ironische (tragi-)komedies voor de Mosfilm Studio.  Ik heb een paar van zijn klassiekers gezien (in het kader van mijn Russische les – dus zonder ondertitels).

                  m5i0rnLMta8l2vtPnIetOSsY5Ri  Unknown-1

De twee leukste zijn zonder meer ‘Beregis avtomobilya‘ (Kijk uit voor de automobiel uit 1966) met geweldige acteurs, een grappig plot en milde spot naar de typische sovjet-samenleving van die tijd. De aanstekelijke muziek uit die film wordt ’s avonds laat in de Moskouse metro gedraaid, ideaal om rottigheid te voorkomen. Ook  de krimi-parodie ‘Stariki-razboyniki‘ (Oude boeven uit 1972) is erg vermakelijk.

Unknown

Maar zijn allerberoemdste (TV)film is zonder twijfel ‘Ironia sudbi‘ (De ironie van het lot uit1975) Deze film (we zouden het nu een romantische komedie noemen) laat op onnavolgbare komische wijze het leven in de Sovjet-Unie zien, waar de sleutel van de voordeur niet alleen op je eigen voordeur past, maar ook op de dezelfde deur van eenzelfde flat in eenzelfde flatgebouw, honderden kilometers verderop.  Deze film heeft inmiddels een soort ‘kultstatus’ bereikt en wordt nog steeds ieder jaar op Nieuwjaarsdag op TV uitgezonden.

Tsjaikovski Concours

opening2

Moskou is deze week in de ban van Tsjaikovski. De beroemde Russische componist werd 175 jaar geleden geboren en is naamgever van een van de meest prestigieuze internationale muziekconcoursen ter wereld. Het Tsjaikovski Concours wordt deze week voor de 15e keer in Moskou gehouden.

openingTwee beroemde ‘Artiesten van het Vaderland‘ Valery Gergiev (dirigent o.a. Concertgebouworkest) en Denis Matsuev (pianist) verzorgden gisteravond de officiële opening van het concours.

IMG_0246 Onder het wakend oog van de oude meester zelf werd in de grote zaal van het conservatorium een kort programma gepresenteerd. 
IMG_3742

Twee talenten, een jonge Russische violist van 14 jaar en een fantastische pianist van 13 speelden uiteraard stukken van Tsjaikovski . Ze werden gevolgd door een majestueuze mezzo-sopraan die twee romances van de grote meester ‘bracht’ . En de avond werd  afgesloten door de winnaar van vorig jaar aan de vleugel. Er zijn enkele Nederlandse deelnemers, ik ben benieuwd of zij een finaleplaats halen.