Tagarchief: Moskou

Slopen

De president heeft eind februari de sloop aangekondigd van alle naoorlogse flatblokken in Moskou, die in de volksmond “chroesjtsjovka’s” genoemd worden. Deze 5 verdiepingen tellende pre-fab flats werden in de jaren 50 en 60 gebouwd om de woningnood na de oorlog op te lossen en ze zijn genoemd naar de toenmalige leider van het land Nikita Chroesjtsjov.

Op dit moment wonen nog zo’n 1,6 miljoen Moskovieten in de flats, die redelijk in het centrum van de stad staan zodat de bewoners overal gemakkelijk kunnen komen. Voor velen is het hun enige eigendom en vaak ook de enige bron van inkomsten, omdat de kamers verhuurd kunnen worden. Nog steeds wonen er vaak meerdere families in 1 appartement. Sommige blokken zijn in goede staat, andere niet. Maar volgens de president zijn ze allemaal rijp voor de sloop.


Volgens de burgemeester van Moskou is de sloop eind 2018 gereed. Bewoners van de flats worden door de overheid geherhuisvest, meestal naar iets ruimere flats ver buiten het centrum. Uiteraard zijn veel bewoners het daar niet mee eens. De flats zijn hun (zeer moeilijk verworven) eigendom en ze willen helemaal niet uit het centrum weg. Het rommelde een beetje, de bewoners voelden zich niet gehoord, daar moest de burgemeester iets op verzinnen.

Vandaag las ik dan ook een bericht dat de burgemeester een enquete gaat houden onder de bewoners van de Chroesjtsjovka’s en daarna “wordt er gestemd over de lijst met de te slopen panden”. Niemand weet wat dat precies betekent, maar het is weer even rustig. Ik ben benieuwd hoe dit afloopt…

Maslenitsa Festival

Maslenitsa, ofwel grof vertaald “Boter Week” is van oudsher een religieus feest om de gelovigen voor te bereiden op de vasten periode, net als carnaval in Nederland. Inmiddels wordt het vooral gezien als een Russische feest om de lange winter te verjagen en te hopen dat het snel lente zal worden.

In Moskou is op de grote pleinen van alles te doen. Paalklimmen sleetje rijden en pannenkoeken eten zijn onmisbare ingrediënten van dit feest.

Kostschool

In Nederland bestaan ze bijna niet meer, maar in Moskou zijn nog heel veel kostscholen te vinden. De meeste zijn met sport verbonden. Als je ergens in Rusland woont en je wordt op je 5e jaar ‘gescout’ door een balletcoach of een schaatstrainer dan ligt het voor de hand dat je naar Moskou verhuist om daar verder te worden opgeleid tot Olympisch kampioen.

In een vage buitenwijk van Moskou staat een kostschool voor kunstschaatstalenten. Het schoolgebouw is nodig aan een onderhoudsbeurt toe, maar het ijsstadion ligt er prachtig bij.

DSC05145

Deze middag wordt er een wedstrijd voor jongens tussen 12 – 17 jaar afgewerkt. Het is ongelofelijk om te zien wat die jongens technisch al allemaal kunnen.

DSC05151 DSC05154

Maar het is ook wrang om te bedenken dat sommige jongens van 12 nu al aanmerkelijk beter zijn dan hun collega’s van 17 jaar. Die al wat oudere jongens zullen hun droom moeten opgeven, en dat lijkt me in deze omgeving waar winnen het allerbelangrijkste is (en school helemaal niet) zeker niet gemakkelijk!

Russische filmklassiekers

De beroemde en zeer geliefde Russische filmregisseur, Eldar Rjazanov, is gisteren hier in Moskou overleden. Hij werd 88 jaar.

1448853182_eldar-ryazanov-y1h

Rjazanov maakte vanaf  de jaren zestig van de vorige eeuw  enorm populaire, licht ironische (tragi-)komedies voor de Mosfilm Studio.  Ik heb een paar van zijn klassiekers gezien (in het kader van mijn Russische les – dus zonder ondertitels).

                  m5i0rnLMta8l2vtPnIetOSsY5Ri  Unknown-1

De twee leukste zijn zonder meer ‘Beregis avtomobilya‘ (Kijk uit voor de automobiel uit 1966) met geweldige acteurs, een grappig plot en milde spot naar de typische sovjet-samenleving van die tijd. De aanstekelijke muziek uit die film wordt ’s avonds laat in de Moskouse metro gedraaid, ideaal om rottigheid te voorkomen. Ook  de krimi-parodie ‘Stariki-razboyniki‘ (Oude boeven uit 1972) is erg vermakelijk.

Unknown

Maar zijn allerberoemdste (TV)film is zonder twijfel ‘Ironia sudbi‘ (De ironie van het lot uit1975) Deze film (we zouden het nu een romantische komedie noemen) laat op onnavolgbare komische wijze het leven in de Sovjet-Unie zien, waar de sleutel van de voordeur niet alleen op je eigen voordeur past, maar ook op de dezelfde deur van eenzelfde flat in eenzelfde flatgebouw, honderden kilometers verderop.  Deze film heeft inmiddels een soort ‘kultstatus’ bereikt en wordt nog steeds ieder jaar op Nieuwjaarsdag op TV uitgezonden.

Station aan de rivier

IMG_0226

Aan de oever van het Kanaal van Moskou ligt een Cruise Terminal, Rechnoy Vokzal genaamd. Het kanaal verbindt de rivier de Moskou met de Wolga, zodat je vanaf deze plek naar St Petersburg en vele andere bestemmingen in Rusland kunt varen. De schepen doen denken aan de schepen die de beroemde ‘Reisjes langs de Rijn’ maken. IMG_0218

Het bijzondere terminal gebouw stamt ongetwijfeld uit de jaren 30 en is rijkelijk versierd met hamers en sikkels. Maar het is niet meer in gebruik. Het schreeuwt volgens mij om groot onderhoud. Er staat een hek omheen en er hangt een bord waarop (gelukkig) werkzaamheden worden aangekondigd, maar daarvan is verder (nog) niets te zien. Hopelijk beginnen ze eraan voordat het gebouw echt instort.

IMG_0221

 

 

 

 

 

Park Tsaritsino

Terwijl de regen de hele dag met bakken uit de hemel kwam heb ik een bezoek gebracht aan het Park van de Tsarina, ofwel Царицыно [Tsaritsino] in het zuiden van Moskou. Katharina de Grote kocht dit landgoed in 1775 en liet er een paleis op bouwen.image2Maar daarmee is het verhaal nog lang niet ten einde! Toen het paleis bijna klaar was bleek Katharina er helemaal niet blij mee te zijn! Ze ontsloeg de architect, liet het  paleis afbreken en nam een nieuwe architect in dienst.  Katharina overleed in 1796, voordat het nieuwe paleis af was en de bouw kwam volledig stil te liggen. Niemand had interesse in het project en de gebouwen begonnen al snel in te storten.IMG_3484

In de 19e eeuw werden de omringende tuinen opgeknapt en kwamen er paviljoens waar men thee kon drinken. Zo werd het park met de ruïnes toch populair bij de Moskovieten.  Begin 20ste eeuw werd een deel van de grond uitgegeven voor zomerhuisjes (datsja’s) en veel beroemde Russen (Tsjechov, Dostojevski en Tsjaikovski) woonden er, terwijl de historische gebouwen geheel aan hun lot werden over gelaten en steeds verder afbrokkelden.

IMG_3499

Na de revolutie werd ‘Lenino’ zoals het werd herdoopt gedeeltelijk herbouwd en gebruikt als onderkomen voor stadskantoren en woonkazernes. Pas in 1960 werd de historische waarde van het park en de gebouwen erkend. Er werd een restauratieplan opgesteld, maar ook dat is nooit uitgevoerd…IMG_3508

Uiteindelijk werd het landgoed in 1984 een museum en werden alle gebouwen, behalve het grote paleis, herbouwd. In 2005 besloot de burgemeester van Moskou dat ook het paleis opnieuw moest worden herbouwd. Er was veel verzet van historici en architecten tegen dit plan, want hoe kun je nu iets herbouwen dat er nooit helemaal heeft gestaan?IMG_3510

Terwijl ik door het inmiddels volledig nieuw gebouwde Grote Paleis liep moest ik de tegenstanders groot gelijk geven. Door dit spiksplinternieuwe paleis neer te zetten zijn oude historische gebouwen vernield en is de atmosfeer helemaal kapot gemaakt. Het lijkt een soort Efteling: nagemaakte gebouwen in een prachtige tuin.

IMG_3472

 

 

 

Trekharmonica

In het Moskouse Museum van de Trekharmonica is de grootste collectie trekharmonica’s ter wereld bijeen gebracht. Hiervan is slechts een klein gedeelte te zien in het 3 zaaltjes tellende museum, dat op de tweede verdieping van een woonflat is ingericht. Ter compensatie wordt de rijke historie van de trekharmonica, de Russische bajan en de universele akkordeon door een zeer muzikale en onvermoeibare gids tot leven gebracht en dat maakt een bezoek zeker de moeite waard.

DSC04720  DSC04726

DSC04727

 

Muzikaal gezelschap in 1937

Bunker 42

DSC04680

Op een koude, grijze dag met (nog steeds) sneeuwbuien heb ik een bezoek gebracht aan een typisch overblijfsel van de Koude Oorlog: Bunker 42. In een klein afgelegen straatje in de buurt van het Taganskaya plein zit de ingang van een enorm bunkercomplex, waar in de Koude Oorlog een geheim verbindingscentrum was gevestigd. Het complex moest dienst doen als het communicatie hoofdkwartier van de Sovjet Unie in geval van een nucleaire aanval door de Amerikanen.

DSC04702

De geheime bunker ligt op een indrukwekkende 60 meter diepte (18 verdiepingen per trap naar beneden – ik heb de treden niet geteld). Dat is even diep als de Taganskaya metrolijn. De bouw van die metrolijn werd gebruikt als dekmantel voor de bouw van de bunker. De medewerkers hadden drie geheime in- en uitgangen vanuit het ondergrondse metrostation direct naar de bunker, om zo ongezien naar hun werk te gaan.

DSC04687

Er werd een interessante film vertoond over de koude oorlog vanuit Russisch perspectief en verder was er slechts een kleine tentoonstelling ingericht.  Dit bezoek gaat duidelijk om “de belevenis” in een echt geheim commando centrum diep onder de grond. Wat mij betreft hadden ze daarbij het zogenaamde alarm (lichten uit, sirenes aan, oproepen door de luidsprekers – je kent het wel) achterwege mogen laten.

Tsjaika baan

Tsjaika baanIn het midden van deze doorgaande weg in Moskou zie je een grijze strook. Deze rijbaan is speciaal gereserveerd voor hoge overheidsvertegenwoordigers, die meestal onder politie begeleiding ongestoord tussen het andere verkeer doorscheuren. De baan wordt in beide richtingen (!) gebruikt en is absoluut verboden voor gewone stervelingen. Maar, voor 10.000 dollar kun je natuurlijk wel een vergunning “regelen”…

ANG27-Tsjaika-1960-PRG-150992-Scan10025-300x195De Russen noemen deze extra rijstrook ” de Tsjaika baan”. Brezjnev voerde dit fenomeen in om zo de partijbonzen snel van en naar het Kremlin te laten rijden. De leden van de partijtop reden allemaal in grote officiële zwarte auto’s van het merk Tsjaika (zie foto) of ZiL, vandaar!

Donskoi klooster

IMG_2933Op een zeldzame zonnige middag heb ik het Donskoi Klooster, een van de vele historische kloosters in Moskou, bezocht. Het klooster werd in 1591 in het zuiden van Moskou opgericht en er zijn prachtige verhalen en legenden over de stichting ervan. Naast de grote kerk ligt een prachtig oud kerkhof, een necropolis, met oude half weggezakte graven en bijzondere monumenten.

Het klooster IMG_2952is in de Sovjetperiode blijven staan en heeft tijdelijk dienst gedaan als een strafinrichting voor jongeren. Een gedeelte van het kerkhof  werd in de jaren ’30 gebruikt als “Gemeenschappelijk Graf nummer 1” voor de as van talloze geëxecuteerde politieke gevangenen.  Deze geschiedenis wordt hier sinds 1989 openlijk herdacht. Er is een steen ter nagedachtenis aan “de onschuldige slachtoffers van politieke terreur in 1930-1942”. Dat is hier nog steeds best bijzonder.

IMG_2947

 

 

 

Tolstoj huis

Lev Tolstoj (1828 – 1910) schrijver van onder andere de prachtige roman Anna Karenina woonde iedere winter met zijn vrouw Sofia en hun 13 (!) kinderen in dit houten landhuis in Moskou. Het huis wordt omgeven door een grote tuin met daarin een vijver waarop door de hele familie werd geschaatst. En er is zelfs een kunstmatig aangelegde heuvel om vanaf te sleeën.

DSC04409

tolstoj

Het huis is tegenwoordig een museum en neemt je echt mee terug in de tijd. In sommige kamers is het alsof de schrijver ieder moment weer thuis kan komen.

DSC04412

Op hoge leeftijd vond Tolstoj het erg belangrijk om fit te blijven, hij hakte hout, sleepte iedere dag emmers water van de put naar het huis en leerde zelfs op 67-jarige leeftijd nog fietsen!

DSC04423