Tagarchief: museum

Dostojevski’s huis

Vorige maand heb ik het huis bezocht waar de beroemde Russische schrijver Fjodor Dostojevski (1821-1881) zijn jeugd heeft doorgebracht. Het metrostation in de buurt van het huis is helemaal aan Dostojevski gewijd, zoals is te zien op de foto’s hierboven. 

De vader van Dostojevski was arts in het Mariinski Ziekenhuis voor de Armen en woonde met zijn gezin in een piepklein appartementje in een van de vleugels van het ziekenhuis. Het appartement is ingericht zoals het is beschreven door Fjodors broer en dus stap je echt even in het leven van het doktersgezin.   Dostojevski wordt geëerd als een van Ruslands grote schrijvers, ik kom hem vaak tegen, bijvoorbeeld hier zittend voor de Lenin Bibliotheek, niet ver van het Rode Plein. (NB: deze foto heb ik een maand geleden genomen, inmiddels ligt er een dik pak sneeuw!)

Vasnetsov Huis

 

Viktor Vasnetsov (1848 – 1926) was van huis uit schilder maar hij ontwierp in 1894 zijn eigen huis. Dit huis is een van de weinig overgebleven houten huizen in Moskou, is nu een museum en staat letterlijk ingeklemd tussen twee enorme flatgebouwen.

Vasnetsov was zeer veelzijdig. Hij schilderde iconen, fresco’s, portretten, sprookjestaferelen en landschappen. Hij ontwierp de meubels in zijn huis, de nieuwe muts voor de Russische soldaten en de façade van de Tretjakov Galerij.

Vasnetsov schilderde naar verluid het allerliefst sprookjestaferelen. Hierboven de Russische versie van “De Schone Slaapster”. Hij heeft 10 jaar aan dit doek gewerkt en hij heeft het net voor zijn dood in 1926 afgemaakt en gesigneerd.  Dit enorme schilderij heeft het atelier op de zolder van zijn huis nooit verlaten en is daar nu te zien voor het publiek.

Museum 1812

Op het Plein van de Revolutie, midden in Moskou, staat het Museum van de Vaderlandse (Patriottische) Oorlog van 1812. Dit museum gaat over de strijd tegen Frankrijk in 1812. Na de, in tactische zin onbesliste, slag bij Borodino op 7 september  1812 tegen generaal Koetoezov bereikte Napoleon op 14 september Moskou . (Deze slag heeft een prachtig eigen panorama museum in Moskou). Door de grote brand waardoor Moskou diezelfde dag werd verwoest en met de invallende winter kon Napoleon het grote Rusland niet veroveren. Hij wilde vrede sluiten met de  Russische tsaar. Maar Tsaar Alexander I ging niet op de vredesvoorstellen in en Napoleon werd gedwongen aan de terugtocht te beginnen.

Die terugtocht werd een legendarische marteling voor het sterk uitgedunde leger dat te kampen kreeg met honger, kou ( -30 graden), ziektes en achtervolgingen door Russische partizanen en kozakken.

Er bleef niets anders over, Napoleon verliet stilletjes zijn troepen, als boer verkleed in DEZE slee, en keerde naar Parijs terug.

Het museum laat heel veel goed bewaarde authentieke objecten zien (hetgeen lang niet altijd het geval is in Russische musea waar je vaak van de ene kopie naar de andere loopt). Door alle schilderijen, kaarten, vlaggen, beelden, uniformen, medailles, wapens en huisraad krijg je een heel goed beeld van dit spannende jaar in de Russische geschiedenis.Sleutels van veroverde steden.

Impressionisten

Sinds een paar maanden heeft Moskou een Museum van de Russische impressionisten. Het is gevestigd op het oude industriele complex “Bolsjewiek” aan de Leningradski Prospekt,  op de plek van Fabriek nr 3, waar sinds 1884 snoep, gebak, ijs en jam werd geproduceerd.

Nikolaj Tarkov, leerling van Korovin

Nu hangen er werken uit de privé collectie  van de Russische  miljonair en zakenman Boris Mints, eigenaar van een grote investeringsmaatschappij.

Nikolaj Doebovskoj – 1911

Het zijn vooral werken van leerlingen en navolgers van Konstantin Korovin en Valentin Serov, met hier en daar een  werk van de meesters zelf.

Alexander Gerasimov

Deze week was ook nog de tentoonstelling “Elegante Eeuw” te zien met schilderijen van de Russische schilder Elena Kiseleva (1878-1974), leerlinge van Ilja Repin, met prachtige warme kleuren.

Kant

dsc00985

Het Russische Museum voor decoratieve-, toegepaste- en volkskunst had dit jaar Kant en Broderie als thema voor hun grote tentoonstelling. Heel bijzonder waren de enorme manshoge kanten doeken met communistische taferelen uit het Sovjet-tijdperk. De doeken zijn uit een stuk gemaakt. Er werd door heel veel dames tegelijkertijd aan gewerkt.

dsc00997

In de tentoonstelling werd veel aandacht besteed aan het gebruik van kant in kleding door de eeuwen heen.

dsc01003De oorsprong van het kantklossen werd door de gids aan Nederland toegeschreven, ik dacht eigenlijk Vlaanderen, maar ik heb mijn mond maar gehouden ;-).

dsc00993dsc00994

 

Valenki – Russische vilt laarzen

Hieronder zie je typisch Russische laarzen van vilt. In het Russisch heten ze valenki (meervoud – 1 laars is een valenok).

dsc01093

In een piepklein museum (van één kamer) in Moskou wordt de geschiedenis en de productie van deze laarzen van vilt uitgeledsc01078gd.

dsc01089

Valenki  worden van oudsher van schapenwol gemaakt. De wol wordt uit elkaar geplukt en gekamd en daarna opgeruwd in onderstaande walsmachine.

dsc01079

Daarna krijgen de lappen wol de vorm van een grote sok en worden de twee lappen in heet water (80 graden) gelegd en steeds opnieuw gevouwen en gerold, totdat de twee panden aan elkaar vast zitten.

dsc01088

Door het hete water krimp de grote sok en wordt 2/3 keer zo klein. De gids laat hier een ‘sok’ en de uiteindelijke laars zien in een kindermaat (!).dsc01091dsc01100

Het kenmerk van Russische viltlaarzen is dat er nergens een naad zit! Ze worden uit een stuk gemaakt door zeer ervaren ‘meesters’. De opleiding van gezel tot meester duurt 5 jaar.

dsc01105

Inmiddels worden er ook valenki machinaal gemaakt. Op de foto is de laars links in de fabriek gemaakt en de laars rechts met de hand. De met de hand gemaakte laars is veel soepeler en zachter en draagt veel prettiger.

dsc01113

Naast het museum zit een winkel waar je handgemaakte valenki kunt kopen. De Russen dragen de valenki bij koud weer in de droge sneeuw. Zodra het buiten nat is dragen ze rubberen overschoenen (galoches) over de laarzen heen. Zou je dat niet doen dan krimpen je valenki zo een paar maten!

Vilnius

Afgelopen weekend was ik in Vilnius, de hoofdstad van Litouwen, op zo’n 2 uur vliegen vanuit Moskou. Het prachtig gerestaureerde historische centrum staat vol met kerken en kloosters in allerlei soorten en maten.

dsc00836      dsc00863dsc00871       dsc00878

Het eeuwenoude Gediminas Kasteel boven op een heuvel werd omringd door prachtige herfstkleuren en het uitzicht over de stad en de rivier de Neris was prachtig.
dsc00862    dsc00858

dsc00860

dsc00865

Boven op een van de heuvels staan 3 witte kruisen. Deze kruisen, die net als het land zelf een roerige geschiedenis achter de rug hebben, symboliseren voor de Litouwers rouw en hoop.

dsc00869

Het KGB museum, of eigenlijk het Museum voor Genocide Slachtoffers, dat is gevestigd in het oude KGB hoofdkwartier waar zich verschrikkelijke gruwelen hebben afgespeeld was zeer indrukwekkend.

dsc00833

dsc00832

Romanov Kamers

Achter het Kremlin, een beetje verstopt achter een grote muur, ligt een prachtig klein museum met de naam “De kamers van de Romanov Bojaren”.

DSC05049

Dit is waar de familie Romanov in de 16e eeuw woonde. Men zegt dat de 1e tsaar van de Romanov dynastie in dit huis is geboren in 1596. Het museum heeft de Sovjet-periode overleefd en laat nu het leven van de adel zien in de 16e en 17e eeuw, met op de 1e verdieping het mannengedeelte en op de 2e verdieping het deel voor de vrouwen en kinderen tot 6 jaar.

DSC05046

DSC05053

Gogol huis

caption

In Rusland worden grote schrijvers altijd geëerd met minimaal één standbeeld en vaak ook met een ‘huismuseum’ vol  herinneringen aan het leven van de schrijver. Nikolaj Gogol (1809-1852) vormt daarop geen uitzondering. De schrijver van vele korte satirische verhalen (de Neus, de Mantel) en van de roman Dode Zielen werd geboren in Oekraïne en overleed na vele omzwervingen en een zwaar leven in dit gele huis in Moskou.

IMG_092311_big

Tijdens de officiële rondleiding door het huis komen Gogols verborgen transseksualiteit en godsdienstwaanzin niet aan de orde. Ook de diepe depressies die hem achtervolgden en heftige wanen die hem ertoe dreven het manuscript van het tweede deel van Dode Zielen pagina voor pagina te verbranden worden niet benoemd.  Wel krijgen we de open haard te zien waar het gebeurde.

IMG_0926 IMG_0934

Tot mijn verbijstering vertelt de gids wel in geuren en kleuren over Gogols doodsstrijd. “Hij bleef maar vragen om een ladder”,  vandaar dat zijn laatste woorden (Bijbelteksten) in de vorm van een ladder zijn opgeplakt naast zijn dodenmasker (…) Ook vertelde ze dat hij misschien levend begraven is. Bij herbegraving werd schijnbaar ontdekt dat het lichaam ondersteboven in de kist lag en er zaten  diepe krassen aan de binnenkant van het deksel.  Ook ontbreekt nog steeds ieder spoor van zijn schedel…

Wat een typische onderwerpskeuze!

 

Hout zonder spijkers

Deze week heb ik een tijdelijke tentoonstelling bezocht in het Sjoesjev Staatsmuseum voor Architectuur. Het was een unieke gelegenheid om meer te weten te komen over de traditionele Russische architectuur van houten gebouwen uit het verleden. Helaas zijn er bijna geen gebouwen bewaard gebleven, zodat de bezoekers het moeten doen met schaalmodellen. De Russische handwerklieden konden houten hutten, huizen, kerken en ornamenten maken zonder ook maar een spijker te gebruiken (zelfs de koepeltjes). Met enkel een bijl als hun belangrijkste gereedschap.

IMG_0843 IMG_0852

IMG_0863  IMG_0851

Ook het mausoleum voor Lenin is eerst van hout gebouwd (in  3 dagen). Toen bleek dat het lijk goed geconserveerd was heeft men het marmeren gebouw neergezet dat er nu nog steeds staat.

IMG_0870 IMG_0871 

IMG_0873

Tsaar Peter Huisje

IMG_0475

 IMG_0470

Afgelopen weekend heb ik eindelijk het Tsaar Peter Huisje bezocht op het landgoed Kolomenskoje. Het is een soort open lucht museum op een heuvel aan de rivier met verschillende interessante gebouwen, waarvan enkele op de wereld erfgoedlijst staan. Met het Tsaar Peter Huisje uit Zaandam in mijn hoofd was ik er al een keer voorbij gelopen, maar dit spik splinternieuwe huisje in ‘vakantieparkstijl’ is toch echt de door Nederlandse militairen van de genie nagebouwde kopie van het huisje uit Zaandam!IMG_0478IMG_0480Tsaar Peter bracht in 1697 een bezoek aan Nederland om er te leren over scheepsbouw en industrie. Hij verbleef enkele dagen in het houten huisje van Gerrit Kist in Zaandam. Hij stak er heel wat van op en zodoende worden er nu nog steeds een aantal Nederlandse woorden in het Russisch gebruikt. Kijk maar naar dit lijstje dat in het huisje ligt. Overigens is dat niet het enige Nederlands in het huisje, alle bijschriften zijn ook in het Nederlands, dat is uniek in Moskou!

Lenin’s datsja

IMG_3722 Dit landhuis is onderdeel van het (staats)landgoed in Gorki waar Vladimir Iljitsj Lenin in 1918 kon herstellen na een brute moordaanslag. Door zijn zwakke gezondheid verbleef hij vaak en lang in Gorki en in mei 1923 vestigde hij zich er ‘ op medisch advies’  permanent, samen met zijn vrouw en zijn zus. Het landgoed ligt zo’n 10 kilometer ten zuiden van Moskou.IMG_3728 Om de reis van en naar het Kremlin ook in de winter veilig en snel te kunnen maken had Lenin een hele bijzondere auto. Een Rolls-Royce Silver Ghost compleet met ski’s en rupsbanden! Schijnbaar liep de auto ook op alcohol, ideaal in dit land natuurlijk!

IMG_3714 Op het terrein staat ook een groot wit marmeren herdenkingsmuseum (gebouwd in 1987) met heel veel foto’s, boeken, geschriften  en andere  documenten uit het leven van Lenin. Daarnaast is in zijn werkkamer in het landhuis  precies alles zo gelaten als het eruit zag op zijn sterfdag, 21 januari 1924.IMG_3736

IMG_3737Na zijn overlijden werd de stad Gorki als eerbetoon aan de grote leider omgedoopt tot Gorki Leninskije (Gorki van Lenin) en zo heet het vandaag nog steeds.

Literair Poesjkin Museum

In de buurt van de Christus Verlosser kathedraal ligt het literair Poesjkin museum, niet te verwarren met het grote kunstmuseum genaamd naar Poesjkin. Het museum is gevestigd in een prachtig  empire-stijl landhuis uit 1816. het museum is gewijd aan het leven en werk van Ruslands meest geliefde schrijver-dichter, die leefde van 1799 tot 1837. Hij heeft nooit zelf in dit huis gewoond, maar hij is er wel vaak te gast geweest.

DSC04777  DSC04775

Een jonge enthousiaste gids toonde een aantal originele stukken, zoals het beroemde portret van Alexander Poesjkin gemaakt door Orest Kiprenski en manuscripten met potloodtekeningen, die Poesjkin altijd maakte tijdens het schrijven. Ook declameerde ze vol passie een aantal gedichten in het Russisch en het Engels. Met name dat laatste was zeer bijzonder!

DSC04770

De grote balzaal, waar Poesjkin menig bal heeft meegemaakt.

DSC04769 DSC04779

Deze lessenaar is ontworpen voor kinderen om staand aan te werken. Ieder kind had een eigen blad op de juiste hoogte. Volgens mij wordt dat nu als modern gezien, maar het bestond al in 1800!

Modern museum

DSC04781

In deze oude garage voor stadsbussen, ontworpen door de beroemde Russische architeckt Melnikov, is sinds 2012 het Joods Museum en het Centrum voor Tolerantie gevestigd. Het museum is zeker voor Russische begrippen super modern ingericht met een interactieve tentoonstelling en een film met bewegende stoelen en andere “Disney-effecten”.

interieur

In het museum zijn heel veel persoonlijke verhalen te zien en te horen om de bezoeker de gecompliceerde verhouding tussen Rusland en het Jodendom te laten zien. Helaas waren er weinig objecten, die passen duidelijk niet in een modern haast volledig digitaal museum.

IMG_3162

Wel was er een Centrum voor Tolerantie voor schoolklassen en andere groepen en nog een prachtig gerestaureerde wenteltrap!

IMG_3164