Tagarchief: thee

Samovar

DSC00059Achter de Moskouse Staatsuniversiteit woont een echte samovar verzamelaar. In een propvol kamertje vertelt hij enthousiast over deze Russische theemachine, die bestaat uit een (koperen) ketel met een kraantje, met aan de binnenkant een rookkanaal en onderin een komfoor dat met  houtsplinters  en vervolgens met houtskool wordt gestookt. De naam samovar betekent ‘zelfkoker’. In Rusland worden ze traditioneel in de stad Toela gemaakt, het centrum van de staalindustrie.

Wanneer men in Rusland iets overbodigs doet, dan draagt men geen water naar de zee, of zand naar de woestijn, maar gaat men met de eigen samovar naar Toela.

DSC00061 DSC00067

De samovar is eigenlijk gewoon een grote waterkoker. De thee zelf wordt in een kannetje als een dik concentraat klaar gemaakt; weinig water met heel veel theeblaadjes. Door het hete water uit de samovar bij dit concentraat te doen, krijg je de hele dag door een lekkere drinkbare verse zwarte thee.

DSC00070

Skipiste in de stad

Met een enorm pak verse sneeuw en een temperatuur van ongeveer -10 was het een mooie middag om de skipiste in het westen van Moskou eens te gaan verkennen. In het rayon Krylatskoje ligt een enorm groot sportcomplex met een ijsstadion en een springschans in aanbouw en een heuvel. Op deze helling zijn drie blauwe pistes gemaakt, met een stuk of 10 sleeplifjes een een hele grote oefenvlakte. Het was er behoorlijk druk deze zondagmiddag. Heel veel kindertjes kregen hun eerste skiles en er werd druk geskied en gesnowboard. Gelukkig is het hele gebied verlicht, want het wordt hier nog steeds erg vroeg donker.

 Jammer genoeg was er geen gezellig restaurantje met zicht op de piste. Maar er was wel een verwarmde houten keet waar je materiaal kon huren en buiten stond een zeer goed lopende hotdogkraam. Zeker voor herhaling vatbaar, maar dan met een thermosfles thee in de rugzak!

Park Tsaritsino

Terwijl de regen de hele dag met bakken uit de hemel kwam heb ik een bezoek gebracht aan het Park van de Tsarina, ofwel Царицыно [Tsaritsino] in het zuiden van Moskou. Katharina de Grote kocht dit landgoed in 1775 en liet er een paleis op bouwen.image2Maar daarmee is het verhaal nog lang niet ten einde! Toen het paleis bijna klaar was bleek Katharina er helemaal niet blij mee te zijn! Ze ontsloeg de architect, liet het  paleis afbreken en nam een nieuwe architect in dienst.  Katharina overleed in 1796, voordat het nieuwe paleis af was en de bouw kwam volledig stil te liggen. Niemand had interesse in het project en de gebouwen begonnen al snel in te storten.IMG_3484

In de 19e eeuw werden de omringende tuinen opgeknapt en kwamen er paviljoens waar men thee kon drinken. Zo werd het park met de ruïnes toch populair bij de Moskovieten.  Begin 20ste eeuw werd een deel van de grond uitgegeven voor zomerhuisjes (datsja’s) en veel beroemde Russen (Tsjechov, Dostojevski en Tsjaikovski) woonden er, terwijl de historische gebouwen geheel aan hun lot werden over gelaten en steeds verder afbrokkelden.

IMG_3499

Na de revolutie werd ‘Lenino’ zoals het werd herdoopt gedeeltelijk herbouwd en gebruikt als onderkomen voor stadskantoren en woonkazernes. Pas in 1960 werd de historische waarde van het park en de gebouwen erkend. Er werd een restauratieplan opgesteld, maar ook dat is nooit uitgevoerd…IMG_3508

Uiteindelijk werd het landgoed in 1984 een museum en werden alle gebouwen, behalve het grote paleis, herbouwd. In 2005 besloot de burgemeester van Moskou dat ook het paleis opnieuw moest worden herbouwd. Er was veel verzet van historici en architecten tegen dit plan, want hoe kun je nu iets herbouwen dat er nooit helemaal heeft gestaan?IMG_3510

Terwijl ik door het inmiddels volledig nieuw gebouwde Grote Paleis liep moest ik de tegenstanders groot gelijk geven. Door dit spiksplinternieuwe paleis neer te zetten zijn oude historische gebouwen vernield en is de atmosfeer helemaal kapot gemaakt. Het lijkt een soort Efteling: nagemaakte gebouwen in een prachtige tuin.

IMG_3472

 

 

 

Posters

Op een saaie kale muur zijn plotseling fleurige oude posters verschenen waarop respectievelijk zeep, tandenborstels,  koffie, thee, chocolade en schoenen worden aangeprezen. De laatste is een oproep aan de verkoop medewerkers om echt hun best te doen, zodat de klanten tevreden zullen zijn.

DSC04045

DSC04047

DSC04046

Theehuis

DSC04095

Vandaag ontdekte ik op mijn wandeling (in de kou) een heel opvallend gebouw. Een koffie- en theewinkel met een unieke voorgevel in Chinese stijl.  Het verhaal gaat dat de familie Perlov, thee verkopers eind 19e eeuw, de winkel in Chinese stijl verbouwde om daarmee de aandacht van de Chinese ambassadeur te trekken. De ambassadeur zou voor de kroning van tsaar Nicolaas II in 1896 naar Moskou komen en de Perlovs wilden graag zijn gastheer zijn. Uiteindelijk ging die eer naar de concurrent, maar de voorgevel werd het grote voorbeeld van een efficiente reclamecampagne, de zaken liepen (en lopen) uitstekend! Het gebouw behield zijn functie ook gedurende de Sovjet tijd en de nazaten van de Perlov familie heben ervoor gezorgd dat het pand pas geleden helemaal is opgeknapt. Ook binnen ziet het er prachtig uit, met mooie hoge plafonds en rijk gedecoreerde muren en deuren en het ruikt er heerlijk :-). Er zijn exotische theeen, taartjes, chocolade en koffiebonen te koop. IMG_0345.JPG

Theepotje

DSC03974De samovar op deze foto komt uit Moskou. In de zomer van 1990 was ik hier met een uitwisselingsprogramma en een van onze gastheren wist deze samovar voor mij te “regelen”. Ik heb hem in mijn rugzak mee naar huis genomen en sindsdien is hij altijd met me mee gereisd. Het theeglas dat er naast staat heb ik tijdens dezelfde reis in de trein van Moskou naar St. Petersburg “geregeld”.

Wat nog ontbrak was een klein theepotje om boven op de samovar te zetten voor het thee concentraat. Vanmiddag liep ik langs een klein winkeltje waar ze thee en koffie verkopen en ik zag dit schattige potje in de etalage staan.

DSC03973

Het kostte nog geen 5 Euro, dus de koop was snel gesloten! En nu is de samovar terug in Moskou en helemaal compleet! (Hoewel, ik zag dat de theeglazen-uit-de-trein hier en daar ook te koop zijn en twee theeglazen is natuurlijk ook wel erg leuk…).

DSC03976

 

Samovar

dag van de stad 011Thee wordt in Rusland van oudsher gezet met behulp van een Samovar. In de Samovar (een verwarmbare container van metaal) wordt water verwarmd en warm gehouden. Bovenop de samovar staat meestal een klein theekannetje voor de ‘zavarka’. Zavarka is het Russische woord voor geconcentreerde thee, die wordt gemaakt door het laten trekken van vijf keer de gewone hoeveelheid theebladeren in kokend water.  Doordat het water in de samovar warm wordt gehouden kan men de hele dag thee maken door vers water op de zavarka te schenken. Ondanks de komst van de waterkoker is de (elektrische) samovar nog in heel veel Russische huishoudens te vinden. Van oudsher worden samovars geproduceerd in Tula, een gebied ten zuiden van Moskou, dat nog steeds bekend staat om zijn metaalbewerkingsindustrie. Er is in het Russisch zelfs een gezegde “Je gaat niet naar Tula met je eigen samovar“, dat is net zoiets als water naar de zee dragen!

 

Thee

Tot mijn plezier drinken de Russen graag thee. Ze hebben zelfs een heel eigen theecultuur die een paar eeuwen teug gaat. Het verhaal gaat dat er in 1618 een kamelenkaravaan met kooplieden vanuit Beijing vertrok met een verjaardagsgeschenk voor de tsaar, 200 pakken thee uit Mongolië. Wonderlijk genoeg bereikte de karavaan de plaats van bestemming, na een barre tocht door de Gobiwoestijn en Siberië. Hierna ontstond een theehandel tussen China en Rusland. De thee werd geruild voor bont en om de kwaliteit te waarborgen werd de thee altijd per kameel vervoerd.  Het duurde in die tijd gemiddeld 16 maanden om de thee van de kweker bij de klant te krijgen. Zodoende bestond een karavaan dan ook uit meer dan 200 kamelen.

tea caravan, 2

Vanaf 1903 ging het een stuk sneller: de transsiberische spoorlijn tussen Rusland en China werd geopend en de kistjes thee waren voortaan binnen een week in Rusland.

De Russen houden van oorsprong van sterke, zwarte thee (Lapsang Souchong). Nog steeds worden alle verschillende melanges zwarte thee hier aangeduid met “Russische Karavaan”. Ze kennen daarnaast ook de “Chinese Karavaan” en dat is meestal groene thee, die hier vaak op doktersrecept wordt gedronken. Er wordt een hoge medicinale waarde toegekend aan groene thee. De thee wordt ook op een bijzondere manier klaargemaakt. Daarover meer in een volgend bericht.