Categoriearchief: Traditie

Pinksteren

Vandaag wordt in de Russisch orthodoxe kerk Pinksteren gevierd. Dit Feest van de Heilige Drievuldigheid, zoals het hier genoemd wordt, gaat gepaard met een bijzondere traditie….

De meeste kerken zijn vandaag versierd met een tapijt van gras en kruiden. En berkenbomen versieren de muren en de ingang van de kerk. Gisteren werd er al druk gesjouwd met bomen in grote potten. De gelovigen nemen na de dienst een handjevol gras en blaadjes mee naar huis in een klein zakje, dat zou geluk en voorspoed moeten brengen.

Orthodox Pasen

Afgelopen weekend werd in heel Rusland Orthodox Pasen (Pascha –Пасха) gevierd. Het Paasfeest is hier geen nationale feestdag, maar echt een feest van de kerk en voor de gelovigen. Het einde van de vastentijd (40 dagen geen melk- en vleesproducten) wordt gevierd met veel gevoel voor tradities.

De week voor Pasen is traditioneel het moment voor de grote schoonmaak. Ook worden er dan eieren geschilderd en lekkernijen gebakken, zoals koelitsj en pasjka (soort paas cake zie foto hierboven). Op zaterdag kun je dan je eieren en cake laten zegenen op het pleintje bij de kerk in de buurt.De uitbundige Paasviering in de kerk begint op zaterdagavond en duurt tot de zon opkomt. Om middernacht worden de kerkklokken geluid en roept de priester “Christus is opgestaan!”, waarop de hele kerk antwoord “Christus is waarlijk opgestaan!“. Met deze woorden begroeten de gelovigen elkaar ook verder de hele dag nog. Ook verschijnt deze jubelkreet op iedere Russisch Orthodoxe kerk, voluit zoals hieronder, of afgekort XB.

IJszwemmen

In een bos aan de rand van Moskou is een lang rechthoekig gat gehakt in het ijs van de dik bevroren rivier.

Er staat een bordje bij met een groene rand en daarop de tekst ‘Plaats om te zwemmen in het ijsgat’.  

En dat is ook precies wat mensen doen. Het is een Russische traditie. Bij een buitentemperatuur van -10 springen mensen in hun zwembroekje in het ijskoude water en trekken een baantje, om daarna met gevoelloze vingers en tenen in de sauna of met een kom soep weer een beetje bij te komen.

Ik was afgelopen zaterdag getuige (nee, geen deelnemer) van dit bijzondere fenomeen en alle bikkels die de ijsduik hebben gemaakt zijn toegetreden tot de Russische Orde van de Walrussen en kregen dit speldje als bewijs 🙂

Instituut voor Oriëntaalse Talen

In dit historische gebouw in het hart van Moskou is momenteel de Armeense ambassade gevestigd. In 1815 werd in dit indrukwekkende pand door de familie Lazarev het Instituut voor Oriëntaalse Talen opgericht. In 1827 kon men hier al Arabisch, Armeens, Perzisch en Turks studeren. Later fungeerde het instituut tevens als Armeens Cultureel Centrum. Tijdens de Sovjet periode verdwenen de studenten en werd de collectie van bijzondere geschriften overgeplaatst naar de Lenin bibliotheek.  

 

Ik was er afgelopen week op bezoek en kreeg meteen een vleugje van de Armeense cultuur mee tijdens een uitvoering met zang en dans door de leerlingen van de Armeense zondagsschool.

 

 

 

 

Dag van de nationale eenheid

Het is vandaag een officiële feestdag in Rusland, de zogenaamde Dag van de Nationale Eenheid, of Dag van de Eenheid van het Volk. Deze feestdag bestaat pas sinds 2005. Daarvoor werd sinds 1917 op 7 November de Dag van de Revolutie gevierd, maar die is afgeschaft en moest natuurlijk wel gecompenseerd worden.  

Zodoende grijpt men terug op de bevrijding van Moskou tijdens de eerste Pools-Russische oorlog door Minin en Pozjarski (van het beroemde monument op het Rode Plein – zie hierboven) in 1612. Hiermee kwam een einde aan de Tijd der Troebelen en kwam uiteindelijk de eerste Romanov op de troon, Tsaar Michael.

Volgens de overlevering bestormde prins Pozjarski de stadsmuren van Moskou met de ikoon van de Moeder Gods van Kazan op zak (op aanraden van de bisschop die een bovennatuurlijk bezoekje had gehad van St Sergej). Toen de vijand op de vlucht sloeg zwoer Pozjarski dat hij een kerk zou bouwen gewijd aan de Moeder Gods van Kazan ter nagedachtenis aan de overwinning. En dat deed hij ook, de (kopie van de) kerk staat nog steeds op het Rode Plein.

Tot slot, de naam van de dag is gekozen om uit te drukken dat Russen van alle rangen en standen samen vochten voor het vaderland, ook al was er op dat moment geen sterke Tsaar om hen te leiden. Tsja…

 

 

Eerste schooldag

In heel Rusland zijn de scholen vandaag weer begonnen. 1 September is officieel “De Dag van de Kennis” en wordt gevierd met bloemen voor de juf, witte strikken in het haar en (veel te lange) toespraken op het speelplein.

Voor mij is deze dag voor altijd verbonden met het drama in Beslan in 2004, dat ook op de eerste schooldag plaatsvond. In Moskou staat een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van deze verschrikkelijke terroristische aanslag.

Novodevitsji begraafplaats

Naast het Novodevitsji klooster ligt de beroemdste begraafplaats van Moskou. Hier liggen vele schrijvers, musici, dichters, acteurs, politici en wetenschappers, veelal ‘helden van de Sovjet-Unie’, begraven. Omdat in de Sovjet periode kruisen op de graven verboden waren zie je vele bijzondere grafmonumenten. Ik was er deze week op een zeer regenachtige dag.

Boris Jeltsin, 1e president van de Russische Federatie.

  Nikita Chroesjtsjov, leider USSR, na Stalin.                 Alexander Lebed, militair, veiligheidsadviseur.

Galina Oeljanova, prima-ballerina.

David Oistrach, violist

 

Mstislav Rostropovitsj, cellist en zijn vrouw Galina Visjnevskaja, opera zangeres

      Nikolaj Gogol, schrijver.                                                                           Anton Tsjechov, schrijver.

Vladimir Giljarovski, schrijver en journalist.             Fedor Sjaljapin, opera zanger.

Donskoj Klooster

Dit mannenklooster in het zuiden van Moskou dateert van 1591. In dat jaar wist tsaar Boris Godoenov een invasie van Krim mongolen af te slaan. De overwinning werd toegeschreven aan de wonderlijke werking van het Icoon van de Moeder Gods van de Don, die door de troepen werd meegevoerd. Uit dankbaarheid werd de kathedraal gebouwd.

 In de 18e eeuw werd het Donskoj klooster één van de rijkste kloosters van Rusland, met verschillende kerken, een seminarie en grote landgoederen in de omgeving.

 Binnen de kloostermuren ontstond ook een groot kerkhof als rustplaats voor voornamelijk rijke mensen. Er zijn vele prachtige grafmonumenten te bewonderen. Ook de schrijver Alexander Solsjenitsin is hier, speciaal op verzoek van zijn familie, herbegraven, omdat deze begraafplaats geen enkele connectie heeft met het communisme.

Na de revolutie in 1917 werd het kloosterleven vrijwel onmogelijk gemaakt. Patriarch Tichon werd in een klein kamertje op het kloosterterrein onder huisarrest gesteld, waar hij een paar jaar later stierf.  Vanaf 1929 werd het Atheïstisch Museum in het klooster gevestigd en in 1973 kwam hier het eerste crematorium van Moskou (geheel tegen de regels van de Russisch-Orthodoxe kerk).

In 1989 werd de Kathedraal getroffen door een uitslaande brand waarbij alle iconen werden vernietigd. Alleen het wonderdoende Icoon van de Moeder Gods van de Don overleefde de brand. Tijdens de herstelwerkzaamheden werd het graf van de patriarch gevonden en trof men er het ongeschonden lichaam aan van Patriarch Tichon. Op de foto zie je het gerestaureerde gewaad waarin hij werd begraven (zegt men). Inmiddels is het klooster weer teruggeven aan de Orthodoxe kerk.

Toeristen in Sergiev Posad

Vorige week was ik in Sergiev Posad (voorheen Zagorsk) een van de steden van de Gouden Ring om het Drievuldigheidsklooster van de Heilige Sergius te bekijken. Dit kloostercomplex is in 1345 gesticht door Sergius en heeft vele stormen doorstaan.

    

Ik was niet bepaald de enige bezoeker. Grote groepen Aziatische toeristen die met busladingen tegelijk achter het vlaggetje van de reisleider aandrentelden en Russische pelgrims uit het hele land bevolkten het terrein van het klooster.

Het traditionele Russische brooddrankje ‘kvas’ werd gretig gedronken bij de mobiele ‘bron’ en heel veel mensen vulden flessen met water uit de heilige bron midden op het terrein onder de koepel voor de bronkapel.

  

 In dit eenvoudige graf ligt Boris Godoenov, het graf bevond zich eerst in de kathedraal, maar is uiteindelijk buiten terecht gekomen. 

Hierboven de  iconostase in de Maria Hemelvaart kathedraal, de hoofdkerk van het klooster met de blauwe en gouden koepels.

Uiteraard ontbrak in dit belangrijke godsdienstige centrum ook de winkel in godsdienstige artikelen niet!

 

Sinterklaas

Rondom de grote Christus Verlosser Kathedraal in Moskou is het al dagenlang enorm druk. Duizenden mensen uit heel Rusland (en verder) staan in een kilometers lange rij langs de rivier.

Ze willen allemaal de relikwieën zien van Sint Nicolaas, die afgelopen zondag vanuit Bari, Italië zijn overgevlogen naar Moskou. Op het vliegveld werd de kist met overblijfselen met veel kerkelijk en militair ceremonieel uitgeladen en naar de kathedraal gebracht.

De mensen in de rij geloven dat er bijzondere krachten uitgaan van de resten van St. Nicolaas en willen allemaal de kist even aanraken en kussen.

 

De relikwieën zijn nog tot 15 juli te zien dankzij een afspraak die de Russische Patriarch Kirill en Paus Franciscus hebben gemaakt tijden hun historische ontmoeting afgelopen jaar.

 

 

Generale repetitie

Vanochtend was de Generale Repetitie voor de grote militaire parade die op 9 mei, de Dag van de Overwinning, plaatsvindt. Eerst marcheerden de troepen over het Rode Plein, maar dat is alleen maar te zien voor genodigden. Daarna kwamen de voertuigen en vliegtuigen. Op de weg terug vanaf het Rode Plein denderen ze dwars door de stad, een ideale gelegenheid voor het gewone publiek om te gaan kijken. De foto’s heb ik genomen op de ‘Novi Arbat’.

Daar komen de eerste voertuigen, links in beeld zie je een toren van het Kremlin.

De kraanmachinist heeft premium view voor de luchtshow.

De Russische vlag zal ook dit jaar de parade weer afsluiten.

 

Oud Nieuw Jaar

Op 14 januari hebben de Russen Stari Novi God, ofwel Oud Nieuw Jaar gevierd en daarmee is de wintervakantie nu echt afgelopen. Volgens de traditie mogen de kerstbomen nu pas worden afgebroken maar daar wordt, ook alweer volgens goed gebruik,  beslist geen haast mee gemaakt. Want wie wil nu die gezellige lichtjes kwijt als het buiten al om 4 uur gaat schemeren? Het Rode Plein is dus nog even feestelijk als een maand geleden.

Oud Nieuw Jaar markeert de jaarwisseling volgens de Juliaanse kalender in plaats van volgens de Gregoriaanse calendar die tegenwoordig wordt gebruikt. Tijdens de Sovjet-periode was het vieren van Oud Nieuw Jaar verboden en tegenwoordig viert meer dan de helft van de Russen deze feestdag weer.

 

 

 

Kroonjuwelen

Diep verborgen in de kelders van het Kremlin worden onder toezicht van het Ministerie van Financiën de Russische kroonjuwelen bewaard. Het is een heel gedoe om er binnen te komen, vanwege de strenge veiligheidsmaatregelen die op z’n Russisch worden uitgevoerd. Maar het is de moeite waard.

crown

De Russische Tsarenkroon, met bovenin een zeer zeldzame rode spinel, gemaakt voor Catharina II, is het pronkstuk van de collectie.

images-4

Deze Sjah Diamant was een bijzonder geschenk van de Sjah van Perzië aan de Russische Tsaar Nicolaas I in 1829, uit angst voor zware Russische sancties na de moord op de Russische diplomaat en schrijver Gribojedov in Teheran. De diamant is waarschijnlijk in 1450 (!) gevonden in een mijn in Andhra Pradesh (Centraal India) en is vele malen geroofd. De verschillende inscripties geven aan welke heerser de diamant in zijn bezit had.

images

De Orlov Diamant, zo groot als een half ei,  versiert de staats scepter, onderdeel van de Russische regalia. Deze diamant ging van handelaar tot handelaar en kwam plotseling te koop op een veiling in Amsterdam. Gregory Orlov, minnaar van Katharina de Grote, kocht de diamant voor 400 000 Florijnen om het hart van Katharina terug te winnen. Ze vond de diamant prachtig, noemde hem Orlov en liet een scepter maken waar hij in paste. Ze gaf Orlov wat paleizen cadeau, maar wees zijn affecties verder af.

images-2

In de collectie zijn ook ruwe diamanten, goudklompjes en juwelen te zien. Hierboven een broche gemaakt als miniatuur vaasje waar water in kon om een corsage stralend vers te houden.

Kant

dsc00985

Het Russische Museum voor decoratieve-, toegepaste- en volkskunst had dit jaar Kant en Broderie als thema voor hun grote tentoonstelling. Heel bijzonder waren de enorme manshoge kanten doeken met communistische taferelen uit het Sovjet-tijdperk. De doeken zijn uit een stuk gemaakt. Er werd door heel veel dames tegelijkertijd aan gewerkt.

dsc00997

In de tentoonstelling werd veel aandacht besteed aan het gebruik van kant in kleding door de eeuwen heen.

dsc01003De oorsprong van het kantklossen werd door de gids aan Nederland toegeschreven, ik dacht eigenlijk Vlaanderen, maar ik heb mijn mond maar gehouden ;-).

dsc00993dsc00994